Bạn diễn nói tiếng của bạn

Lúc đầu, blablabla đọc cảnh bằng chín thứ tiếng. Nếu bạn làm việc trong một trong chín cái đó, tốt. Nếu không, bạn nhận được một giọng đang cố gắng hết sức với thứ tiếng của bạn, nhưng bằng cái miệng sai. Hình dung một diễn viên ở TP. Hồ Chí Minh chạy cảnh tiếng Việt với một bạn diễn nghe cứ na ná kiểu Mỹ. Dùng tạm được. Nhưng không bao giờ đủ để quên nó đang ở đó.

Điều đó cứ khó chịu trong tôi hơn tôi thể hiện ra ngoài. Tôi dựng cái app này bằng tiếng Đan Mạch trước, cho chính mình, rồi nhìn các diễn viên ở những nơi tôi chưa bao giờ đi thử vai cố xoay xở với thứ tiếng mà app chưa thực sự nói được.

Nên chúng tôi tiếp tục. Kho giọng đã vượt qua tám mươi, đọc được hơn bảy mươi thứ tiếng. Và có mặt khắp nơi, trên mọi App Store, với chính app cũng đã được dịch sang hàng chục ngôn ngữ. blablabla ra thế giới im lặng, theo cái cách hầu hết những thứ thật sự xảy ra. Không có băng-rôn. Các giọng cứ lần lượt tới.

Tại sao giọng của bạn diễn quan trọng hơn bạn nghĩ

Bạn không tập trong chân không. Bạn tập với những gì bạn nghe.

Khi vai kia vọng lại với nhịp sai, hay nhấn trọng âm vào chỗ sai, tai bạn tự điều chỉnh mà không hỏi bạn. Bạn học cách canh lời thoại của mình theo một nhịp sẽ không có trong phòng vào ngày thật. Đang tập thì cảm giác ổn. Rồi bạn đến buổi thử vai, một người thật đọc với nhịp thật của họ, và có gì đó lạc nửa nhịp mà bạn không giải thích được.

Một bạn diễn nói tiếng của bạn sửa đúng cái chỗ bạn không biết đang hỏng. Khoảng lặng rơi đúng chỗ khoảng lặng thật ra nên rơi. Câu hỏi lên giọng theo cái cách câu hỏi lên giọng trong ngôn ngữ đó. Bạn ngừng phải quản lý bạn diễn và bắt đầu thật sự nghe nó, đó mới là điểm mấu chốt. Cái giọng kia phải biến mất để lời thoại của bạn là thứ duy nhất trong phòng.

Hơn tám mươi giọng, bằng thứ tiếng bạn làm việc

Đây là tình hình hiện tại. Hơn tám mươi giọng. Hơn bảy mươi thứ tiếng. Mỗi nhân vật trong cảnh của bạn được phân một giọng riêng biệt, chọn cho phù hợp. Không phải một người kể chuyện đều đều đọc tất cả mọi vai với cùng một âm sắc.

Bảy mươi chỉ là con số trên trang giấy, nên đây là một phần của những gì nó có nghĩa. Đan Mạch, Thụy Điển, Na Uy, Phần Lan xuyên vùng Bắc Âu. Đức, Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Hà Lan, Ba Lan qua phần còn lại của châu Âu. Séc, Slovak, Hungary, Romania, Croatia, Nga, Ukraine. Ả Rập, Thổ Nhĩ Kỳ, Do Thái, Hindi, Tamil. Nhật, Hàn, Quan Thoại, Indonesia, Mã Lai, Việt, Thái. Bồ Đào Nha ở cả hai bờ Đại Tây Dương. Đó là bản rút gọn.

Nên nếu bạn đang tập bằng tiếng của mình, khả năng rất cao là nó có trong đó. Và kho giọng còn đang lớn tiếp, vì đây là phần của app mà tôi muốn hoàn thiện nhất.

Đúng ngôn ngữ chưa đủ. Bạn cần đúng góc của nó.

Đây là phần tôi thầm tự hào, nên tôi nói thẳng rồi đi tiếp.

Đúng ngôn ngữ là sàn tối thiểu. Một diễn viên biết ngay trong hai giây liệu giọng đó có thuộc thế giới của mình hay chỉ là khách du lịch đi qua. Một cảnh Paris đọc bằng tiếng Pháp Quebec là sai theo cách không một người không làm nghề nào nhận ra, nhưng bất kỳ diễn viên nào cũng thấy ngay. Nên kho giọng đi sâu hơn một tầng so với chỉ ngôn ngữ.

Tiếng Pháp có giọng Paris và giọng Quebec. Tiếng Bồ Đào Nha có giọng Brazil và giọng châu Âu. Quan Thoại từ đại lục và từ Đài Loan. Tiếng Ả Rập ở giọng vùng Vịnh, Levant và Ai Cập. Tiếng Anh có giọng Mỹ và giọng Anh. Bạn diễn không chỉ nói đúng tiếng của bạn. Nó nói đúng từ đúng vùng mà cảnh đặt ra.

Hầu hết các app tập luyện cho bạn tiếng Anh và có thể thêm vài giọng châu Âu bên trên. Tôi hiểu vì sao. Nhiều công sức cho những diễn viên đằng nào cũng thử vai bằng tiếng Anh là chủ yếu. Nhưng nhiều diễn viên không thử vai bằng tiếng Anh, và "tạm ổn" là một yêu cầu kỳ lạ đặt ra cho người mà cả nghề của họ là cái khoảng cách giữa tạm ổn và chính xác. Nên chúng tôi không dừng ở những thứ tiếng dễ. Đó là toàn bộ canh bạc thật ra, và là một canh bạc yên lặng. Chúng tôi thà bạn diễn nghe đúng còn hơn kể cho bạn nghe nó thông minh thế nào.

Nếu làm việc bằng thứ tiếng không phải tiếng mẹ đẻ là một thử thách riêng với bạn, tôi đã viết riêng về điều đó trong diễn tập cảnh bằng ngôn ngữ không phải tiếng mẹ đẻ.

Phân vai cho các nhân vật còn lại

Trên thực tế bạn hầu như không cần nghĩ nhiều về chuyện này. Bạn nhập cảnh, chọn vai của mình, và các nhân vật còn lại được phân giọng tự động, khớp theo ngôn ngữ và theo việc vai đó đọc lên là nam hay nữ. Hầu hết trường hợp là xong ở đó.

Khi không ổn, bạn mở danh sách giọng và phân lại. Thử một vài cái, chọn cái nghe đúng với người bạn đang diễn cùng. Anh trai thì phải nghe ra anh trai, không phải nghe như tờ quảng cáo. Toàn cảnh tập luyện ghép lại ra sao thì ở trang tính năng.

Rồi bạn chạy cảnh. Các giọng kia nói lời thoại của họ bằng tiếng của bạn, với giọng thuộc về câu chuyện, rồi chờ trong im lặng đến khi bạn nói xong lời của mình. Bao lâu cũng được.

Diễn viên ở TP. Hồ Chí Minh giờ có bạn diễn tiếng Việt. Người ở São Paulo có giọng Brazil, không phải giọng Lisbon. Khoảng lặng rơi đúng chỗ. Không ai đang giả giọng của ai nữa. Đó là tất cả những gì tôi muốn các giọng làm: tự rút lui và để bạn diễn.

Nếu bạn muốn bức tranh rộng hơn về việc làm việc không có bạn diễn, mọi thứ đều có trong hướng dẫn đầy đủ về tập một mình.