Cách chuẩn bị cho buổi thử vai nhận được tối qua

Điện thoại rung lúc 9:14 tối. Là manager. Callback ngày mai, 10 giờ sáng. Sides đính kèm rồi. Bốn trang. Chưa từng đọc qua kịch bản này. Cả nhà đã ngủ hết.

Chuyện này xảy ra với tôi nhiều lần hơn mức tôi muốn thừa nhận. Mấy lần đầu, tôi cuống lên, thức tới 2 giờ sáng nhồi thoại vào đầu. Rồi bước vào phòng casting với cái đầu kiệt sức, thuộc quá đà và cứng đờ. Chẳng ra gì. Từ đó tôi ngộ ra một điều: mấy diễn viên nhận được vai từ những buổi thử vai gấp không phải là người chuẩn bị kỹ nhất phòng. Họ là người có mặt trọn vẹn nhất.

Đây là cái kế hoạch xử lý gấp mà tôi dùng bây giờ. Chừng chín mươi phút làm cho thật tập trung, rồi đi ngủ.

Mười lăm phút đầu: đọc và tìm hiểu

Đọc cảnh hai lần. Không phải lời thoại của bạn. Toàn bộ cảnh. Đừng gạch chân gì hết. Đừng bắt đầu nghĩ mình sẽ nói những câu đó như thế nào.

Lần đầu, cứ thấm thôi. Tình huống là gì? Mấy người này là gì của nhau? Họ đang ở đâu, và chuyện gì vừa xảy ra ngay trước khi cảnh này mở ra?

Lần hai, bắt đầu đặt câu hỏi. Vì sao lại là cuộc trò chuyện này, vào đúng lúc này? Sẽ ra sao nếu nhân vật của bạn cứ thế bỏ ra khỏi phòng? Nếu chẳng có gì thay đổi, thì bạn chưa tìm ra được cái gì đang được mất ở đây.

Trong lúc đọc, tra nhanh về dự án. Phim điện ảnh hay phim bộ? Tông phim thế nào? Có trailer hay tóm tắt thì xem qua. Hai phút hiểu về cái thế giới bạn sắp bước vào còn đáng hơn thêm hai mươi phút cày thoại.

Hai mươi phút tiếp theo: tìm ra điều thực sự đang xảy ra

Đây là phần hầu hết mọi người bỏ qua khi vội, và là phần quan trọng nhất. Bạn cần phân tích cảnh ngay cả khi không có nhiều thời gian. Nhất là khi không có nhiều thời gian.

Ba câu hỏi. Trả lời mỗi câu bằng một câu văn.

Nhân vật của bạn muốn gì từ người kia trong cảnh này? Không phải chung chung. Ngay lúc này. Trong phòng này. Diễn đạt bằng một động từ.

Cái gì đang cản? Có một thứ gì đó chặn không cho nhân vật của bạn lấy được cái họ muốn. Sự chống lại của người kia, một bí mật, thời điểm trái khoáy, lòng tự ái. Gọi tên nó ra.

Cảnh bẻ hướng ở đâu? Gần như lúc nào cũng có một khoảnh khắc mà cái thế giữa hai bên đổi đi và mọi thứ không quay lại như cũ được nữa. Tìm cho ra. Đó là cái bản lề của cảnh, và là chỗ casting director sẽ dõi theo sát nhất.

Trả lời được ba câu đó là bạn đã có một góc nhìn. Đó mới là thứ bạn mang vào phòng ngày mai. Không phải một màn diễn đã đánh bóng xong xuôi. Một góc nhìn.

Ba mươi phút tiếp theo: đứng dậy mà diễn

Giờ thì chạy thành tiếng. Mở hết giọng ra. Không phải lầm bầm bên bàn. Đứng dậy, mở miệng, nói thoại như một con người đang ở trong phòng với một con người khác.

Có ai đó đọc giúp được vai kia thì cứ nhờ. Còn nếu đang là 9:45 tối thứ Ba mà ai cũng ngủ hoặc bận, thì dùng một app diễn tập như blablabla. Cách nào cũng được, miễn là bạn nghe được lời của nhân vật kia nói ra với mình. Mấy câu cue rất quan trọng. Phản ứng của bạn bật ra từ điều người kia nói, mà cái nhịp đối đáp đó phải nằm sẵn trong người bạn trước khi bước vào phòng.

Chạy cảnh ba hoặc bốn lần. Đừng dừng lại sửa. Cứ để nó thô. Bạn đang dựng cái dáng của cảnh, chứ không phải khóa chết một cách đọc cụ thể. Thấy một đoạn nào nghe chết lặng, thường là vì bạn chưa biết mình muốn gì ở khoảnh khắc đó. Quay lại với ba câu hỏi.

Mười lăm phút tiếp theo: tự quay lại

Chạy cảnh thêm một lần nữa. Đứng lên. Tự quay bằng điện thoại. Chỉ tiếng thôi cũng được, nhưng có hình thì hơn, vì bạn sẽ bắt được mấy thói quen cơ thể mà nhìn từ bên trong không thấy.

Xem lại một lần. Không phải để phán xét. Để nhận ra. Bạn có đang lướt vội qua chỗ bẻ hướng không? Diễn một nốt suốt từ đầu tới cuối? Nuốt mất chữ cuối mỗi câu? Chọn đúng một cái làm bạn khó chịu nhất rồi chỉnh nó. Đừng cố sửa hết. Một cái chỉnh thôi.

Nếu muốn tìm hiểu thêm cách làm việc với lời thoại cho hiệu quả, có một bài mổ kỹ hơn trong cách diễn viên thuộc lời. Nhưng vào giờ này, mục tiêu là quen tay quen miệng, không phải hoàn hảo. Bạn nhắm tới chỗ đủ vững để có thể nghe và đáp lại trong phòng, chứ không phải đọc thuộc lòng với cặp mắt đờ đẫn.

Rồi đi ngủ

Thật đấy. Đặt sides xuống. Cài báo thức. Đi ngủ.

Giấc ngủ gắn chặt trí nhớ. Cái não của bạn thật sự ôn lại bài ngay trong lúc bạn ngủ. Khoa học về chuyện này rõ ràng chứ không mập mờ. Một diễn viên chuẩn bị chín mươi phút rồi ngủ bảy tiếng sẽ diễn tốt hơn một diễn viên chuẩn bị năm tiếng mà chỉ ngủ ba. Lần nào cũng vậy.

Sáng hôm sau, vừa uống cà phê vừa đọc cảnh một lần. Chạy thành tiếng một lần lúc tắm hoặc trên đường đi. Vậy là đủ.

Những điều không nên làm

Đừng cày thoại tới 2 giờ sáng để cố thuộc cho bằng được. Bạn sẽ không thuộc nổi, mà còn mệt tới mức không nghe được gì. Mà nghe mới là toàn bộ công việc.

Đừng xem một mạch bốn tập phim để "bắt cho được cái tông". Cuối cùng bạn sẽ đi nhái màn diễn của người khác thay vì mang cái của chính mình vào.

Đừng mất ba mươi phút đắn đo chuyện quần áo. Mặc cái gì gợi ra nhân vật mà không nhìn như đang mặc đồ hóa trang. Quần jeans với áo sơ mi cài khuy, hoặc jeans với áo thun, là đủ cho chín mươi phần trăm các buổi casting.

Đừng viết lại cảnh trong đầu. Cứ diễn đúng cái trên trang giấy. Câu chữ có thấy lủng củng thì đó cũng không phải việc bạn phải đi sửa trong phòng.

Thứ thực sự giúp bạn book

Một ngày như thế này casting director xem cả mấy chục diễn viên. Một số chuẩn bị kỹ hơn bạn. Thành thật mà nói, có lẽ là hầu hết. Họ có hai ngày với kịch bản thay vì mười ba tiếng. Họ thuộc hơn. Họ đưa ra những lựa chọn tinh tế hơn.

Nhưng lựa chọn tinh tế không phải cái giúp người ta nhận được vai. Lựa chọn rõ ràng mới là. Bước vào phòng và biết mình muốn gì, cảnh bẻ hướng ở đâu, và mình đang không nói ra điều gì. Sẵn sàng nghe người đọc kia và đáp lại thật sự, thay vì cứ diễn dội vào mặt họ. Đó chính là cái mà những buổi thử vai gấp kiểm tra giỏi hơn mọi thứ khác: diễn viên này có bước vào với một góc nhìn và sống được trong phòng không?

Câu trả lời cho câu hỏi đó chẳng dính gì tới số giờ bạn có với sides.